piątek, 16 listopada
03:07

Spór o Skoki

Fot. P. NamiotaFot. P. Namiota

Czy przed powstaniem Wągrowca i „przeprowadzką” cystersów z Łekna klasztornym miastem miały być Skoki? Kim byli napastnicy, który uwięzili właściciela Skoków i jego rodzinę? Oto kolejne pytania, na które staramy się odpowiedzieć w 650. rocznicę lokacji miejskiej Skoków.

W czasie gdy Janusz z Podlesia realizował plan lokacji miejskiej w Skokach (lata 1367-1373), cystersi z klasztoru w Łeknie podjęli nieudaną próbę założenia miasta w Tarnowie Pałuckim (1370 rok). Rezygnacja z tego przedsięwzięcia była prawdopodobnie wywołana katastrofą budowlaną i destrukcją kościoła klasztornego w Łeknie.

Cystersi z Łekna. Lata 70. XIV wieku
Następstwem tego wydarzenia były plany przeniesienia siedziby opactwa w inną, bardziej dogodną przestrzeń. W takich właśnie okolicznościach Tarnowo traciło dla cystersów strategiczne znaczenie, gdyż względy gospodarcze i prestiżowe skłaniały do tego, by „klasztorne miasto” było usytuowane w pobliżu ich nowej siedziby. Jak wiadomo, ostatecznie cystersi wybrali miejsce wśród rozlewisk rzeki Wełny, gdzie założyli Wągrowiec (pierwsza wzmianka o mieście - 1381 rok) i gdzie wkrótce zaczęli budowę klasztoru. Wydaje się jednak, że kilka lat wcześniej, zanim definitywnie wybrano Wągrowiec, stanęła przed cystersami atrakcyjna alternatywa: przejęcie Skoków.

Wydziedziczeni. Rok 1377
Kilkanaście lat temu prof. Andrzej M. Wyrwa natrafił na nieznany dotąd dokument Janusza z Podlesia, wystawiony 28 stycznia 1377 r. Z jego treści wynika, że właściciel Skoków zamierzał przekazać całe miasto, wraz z zamkiem, cystersom z Łekna. W związku z tymi planami odbierał prawa do tego dziedzictwa wszystkim swoim prawnym spadkobiercom. Rycerz wskazywał, że decyzję podjął z uwagi na osobistą pobożność, a w zamian za darowiznę oczekuje od cystersów wieczystych modłów za zbawienie dusz jego przodków i potomnych. Wiemy jednak, że cystersi nie utrzymali własności Skoków, które ostatecznie pozostały w rękach rodziny Janusza. Dla historyków cała ta sprawa jest trudną do rozwiązania zagadką. Źródła pisane nie dają odpowiedzi na piętrzące się pytania, co otwiera drogę do domysłów i spekulacji. Hipotetycznie możemy przyjąć, że Janusz z Podlesia, obserwując aktualne problemy cystersów z Łekna, mógł podjąć decyzję o wsparciu zakonu i zaproponować ówczesnemu opatowi przeniesienie siedziby klasztoru do Skoków. Jednak z uwagi na pretensje rodziny Janusza do tego dziedzictwa opat nie chciał ryzykować, że jego prawa do Skoków zostaną podważone. Rezultat ewentualnego sporu ze spadkobiercami rycerza z Podlesia był trudny do przewidzenia. Ze względu na ówczesne rozwiązania prawne istniało duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości sprawa zostanie rozstrzygnięta na niekorzyść klasztoru lub wywoła długotrwały proces sądowy. Wobec tego opat mógł wybrać bezpieczniejsze rozwiązanie i przeprowadzić lokację całkiem nowego miasta. Tym miastem miał być Wągrowiec.

Uwięzienie Janusza i jego rodziny. Rok 1384
Dobre relacje Janusza z Podlesia z opatem łekneńskim utrzymywały się w kolejnych latach. Ich rezultatem była kolejna donacja, która objęła połowę wsi Ochodza (zrealizowana w 1381 r., co wskazuje na bezpośredni związek z powstaniem Wągrowca) (...)

WIĘCEJ W ŚRODOWYM WYDANIU GŁOSU NR 8 Z 22 LUTEGO 2017 R.

Komentarze   

 
+3 #3 Marcin Moeglich 2017-05-08 20:49
Cytuję Raymund:
Porażający brak wiedzy o powstaniu Miasta Skoki. Coś niespotykanego. Gdyby żył śp. Michał Szczepański pogonił by to towarzystwo.

Zapraszam do dyskusji. Chętnie zapoznam się z alternatywną wersją dziejów tego zacnego miasta. Nie sądzę, by "poganianie" kogokolwiek było w przypadku badań źródłowych uzasadnione metodologicznie (pomijam kwestię dobrego obyczaju).
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
+2 #2 nal 2017-02-26 22:19
Cytuję Raymund:
Porażający brak wiedzy o powstaniu Miasta Skoki. Coś niespotykanego. Gdyby żył śp. Michał Szczepański pogonił by to towarzystwo.

A co takiego zatajono lub nie wyjaśniono? Proszę się podzielić rewelacjami zanim się Raymund zabierzesz za obrażanie innych
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
+1 #1 Raymund 2017-02-26 20:20
Porażający brak wiedzy o powstaniu Miasta Skoki. Coś niespotykanego. Gdyby żył śp. Michał Szczepański pogonił by to towarzystwo.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 

Dodaj komentarz

Regulamin dodawania komentarzy

Kod antyspamowy
Odśwież

Aquapark uzaleznienia pakos224px

 

 

Wielkopolskapowiat_wagrowiecki_herbMiasto_WagrowiecGmina_Wagrowiec1_skoki2_golancz3_damaslawek4_miescisko5_wapno
interiaangoragazeta prawnagazety lokalnegłos wielkopolskiitv wągrowiecjamajkakreisbotemotel-azylpietrakradio merkurysdpspltok fmwielspinwillisch_logo
aquapark_wagrowiecnielbaSTART-logo bgzPalucki Bank Spoldzielczy

Na naszej stronie internetowej stosujemy pliki cookies.

Korzystając z naszego serwisu internetowego bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies. Czytaj więcej…

Zrozumiałem