niedziela, 15 lipca
21:26

Sześć i pół wieku miasta

Plan miasta Skoki. Kolor czerwony – najstarsza część miasta (XIV wiek); kolor niebieski – lokalizacja kościoła pw. św. Mikołaja; kolor zielony – domniemana lokalizacja siedziby rycerskiej. Fot. Archiwum Muzeum Regionalnego w Wągrowcu Plan miasta Skoki. Kolor czerwony – najstarsza część miasta (XIV wiek); kolor niebieski – lokalizacja kościoła pw. św. Mikołaja; kolor zielony – domniemana lokalizacja siedziby rycerskiej. Fot. Archiwum Muzeum Regionalnego w Wągrowcu

Dokładnie 650 lat temu JANUSZ Z PODLESIA otrzymał od króla KAZIMIERZA WIELKIEGO dokument dający prawo do przeprowadzenia lokacji miasta.

Prywatne miasto Janusza miało powstać nad rzeką, w miejscu zwanym Skoki. W ciągu kilku lat powstały tutaj: rynek, kościół i siedziba rycerska.

POCZĄTKI MIASTA SKOKI
Kluczową postacią w opowieści o początkach miasta Skoki jest rycerz Janusz herbu Nowina. Jego siedziba znajdowała się w Podlesiu Kościelnym, a do majątku należały też pobliskie wsie: Zbietka, Sarbia i Ochodza. Wprawdzie zachowane zapiski dotyczące rycerza z Podlesia są ułamkowe, jednak możemy pokusić się o szkicową charakterystykę tej nietuzinkowej postaci.
Nie ulega wątpliwości, że Janusz dysponował znacznymi środkami finansowymi. Musiał mieć przecież podstawy do przygotowania lokacji miejskiej – przedsięwzięcia bardzo kosztownego i dość ryzykownego z ekonomicznego punktu widzenia. Niestety, nie wiemy, w jaki sposób rycerz zdołał zgromadzić duże zasoby kruszcu. Źródłem jego bogactwa nie mogły być urzędy, z których mógłby czerpać doraźne korzyści, bowiem w żadnym z dokumentów nie wzmiankowano o jakiejkolwiek jego godności urzędniczej. Wiemy natomiast, że Janusz oddał jakieś zasługi królowi i był związany politycznie z rodem Doliwów, odgrywającym w tym czasie pierwszoplanową rolę w Wielkopolsce (co nie było bez znaczenia w kontekście lokacji miejskiej w Skokach). Był też osobą głęboko religijną, a jego osobista dewocja znalazła ujście w fundacjach dwóch kościołów (jeden w Skokach, drugi w Podlesiu Kościelnym) i bliskich związkach z cystersami z Łekna.

Król Polski Kazimierz Wielki - grafika Aleksandra Lessera. Król Polski Kazimierz Wielki - grafika Aleksandra Lessera.

POWSTANIE MIASTA
Najbardziej rzeczowe informacje o powstaniu Skoków zawierał dokument lokacyjny, wystawiony w 1367 roku przez Kazimierza Wielkiego. Niestety, oryginał tego aktu uległ przed wiekami zniszczeniu. Jakiś jego odpis znajdował się przed II wojną światową w poznańskim archiwum, lecz później on również zaginął. Mieli do niego dostęp badacze penetrujący archiwa w okresie międzywojennym i dzięki ich pracy zachował się fragment jego treści, opublikowany w latach 20. XX wieku. Do niedawna było to jedyne dostępne źródło dotyczące początków Skoków. Jednakże kilka miesięcy temu Iwona Migasiewicz natrafiła na inny odpis, nieznany dotychczas historykom. Zawiera on pełną treść przywileju królewskiego, udzielonego Januszowi z Podlesia 650 lat temu.
Dzięki temu znalezisku nasza wiedza wzbogaciła się o wiele szczegółów, np. we wstępnej części dokumentu wspomniano, że Janusz z Podlesia otrzymał pozwolenie na lokację z uwagi na „wierne służby” świadczone królowi i w oczekiwaniu kolejnych, które wyświadczy władcy w przyszłości. Wzmiankowano też, że miasto ma powstać nad brzegami rzeki, w miejscu zwanym Skoki i będzie w nim obowiązywać prawo średzkie. Na mocy dokumentu powołano samorząd miejski, któremu przewodniczyć miał wójt. Był to urząd dziedziczny, o szerokim zakresie kompetencji. Wójt zarządzał miastem, ale również przewodniczył miejscowemu sądowi (asystowali mu wybierani spośród mieszczan ławnicy). Warto nadmienić, że sąd skocki miał prawo ferowania nawet wyroków śmierci. Dokument przynosi również informację o udzieleniu Skokom prawa do organizowania targów, które odbywały się tutaj w każdą sobotę (...)

WIĘCEJ W ŚRODOWYM WYDANIU GŁOSU NR 7 Z 15 LUTEGO 2017 R.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Aquapark uzaleznienia pakos224px

 

 

Wielkopolskapowiat_wagrowiecki_herbMiasto_WagrowiecGmina_Wagrowiec1_skoki2_golancz3_damaslawek4_miescisko5_wapno
interiaangoragazeta prawnagazety lokalnegłos wielkopolskiitv wągrowiecjamajkakreisbotemotel-azylpietrakradio merkurysdpspltok fmwielspinwillisch_logo
aquapark_wagrowiecnielbaSTART-logo bgzPalucki Bank Spoldzielczy

Na naszej stronie internetowej stosujemy pliki cookies.

Korzystając z naszego serwisu internetowego bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies. Czytaj więcej…

Zrozumiałem