środa, 23 maja
07:01

Złote czasy Srebrnej Góry

Rodzina Mieczkowskich przed pałacem w srebrnej Górze. Fot. Archiwum Zbigniewa GrabowskiegoRodzina Mieczkowskich przed pałacem w srebrnej Górze. Fot. Archiwum Zbigniewa Grabowskiego

Srebrna Góra pod koniec XVIII wieku należy do JÓZEFA RADZIMIŃSKIEGO herbu Brodzic, ostatniego wojewody gnieźnieńskiego (1792-1795), którego w roku 1810 widzimy jako senatora Wielkiego Księstwa Warszawskiego. O Srebrnej Górze i jej pałacu od wielu już lat pośród miejscowego społeczeństwa krąży legenda, iż Radzimiński budował ów pałac z myślą, że doczeka w nim kiedyś wizyty samego NAPOLEONA BONAPARTEGO. Twierdzono przez lata, iż Napoleon uchodząc spod Moskwy jesienią 1812 r. miał przebywać popasem w Srebrnej Górze. Trudno już dziś ustalić, ile jest w tym fikcji, a ile prawdy? Ta legenda przetrwała jednak do dnia dzisiejszego.

Jako wiano Marianny Radzimińskiej, córki Józefa Radzimińskiego (ur. 1762 r.), Srebrna Góra przechodzi na własność Aleksandra Ezechiela Moszczeńskiego. Z czterech synów Aleksandra, Srebrną Górę dziedziczy Mateusz.

Około roku 1820 właścicielem Srebrnej Góry zostaje Wincenty Moszczeński (1790 - 1849), który około roku 1823 dokonuje tam uwłaszczenia swych chłopów. Po śmierci ojca Srebrną Górę bierze we władanie Bolesław Moszczeński (Wincenty umiera 2 sierpnia 1949 r.). Stanisław Moszczeński, wnuk Bolesława Moszczeńskiego sprzedał Srebrną Górę w roku 1927 (510ha) mężowi swojej ciotki Kazimiery (ur. 1874 r.), córki Bolesława Moszczeńskiego z drugiego małżeństwa, inż. Stanisławowi Mieczkowskiemu. Po roku 1945 zespół pałacowy staje się własnością Skarbu Państwa. Po odrestaurowaniu przez Pracownię Konserwacji Zabytków z Poznania dworu i oficyn, co ma miejsce w latach 1968 -1973, zespół dworski został zaadaptowany na potrzeby Ośrodka Szkoleniowo - Wypoczynkowego, będącego w dyspozycji Urzędu Wojewódzkiego w Pile. W roku 1981 zostaje tutaj usytuowany Państwowy Dom Rencistów, od grudnia 1991 r. z mocy ustawy o pomocy społecznej nazwany Domem Pomocy Społecznej.

ZA BRAMĄ
Klasycystyczna rezydencja góruje nad wsią, a wrażenie to potęguje monumentalna trójdzielna brama zwieńczona fryzem z datą 1799 oraz balustradą, w której umiejscowiony jest inicjał R, odnoszący się do Józefa Radzimińskiego. Data 1799 informuje o czasie budowy zespołu, chociaż niektórzy określają, iż data ta odnosi się raczej do powstania dwóch parterowych budynków: oficyny i spichlerza o czterokolumnowych portykach, prezentujących się odmiennie pod względem architektonicznym od samego dworu. Sugestie pobudowania dworu idą w kierunku roku 1793, gdyż w tym czasie przerwano prace przy budowie pałacu w Siernikach, a charakter sztukaterii srebrnogórskiej zdaje się wskazywać, iż mógł tutaj pracować sztukator zatrudniony wcześniej w Siernikach. Przekraczając bramę główną - bo są również bramki boczne, nakryte trójkątami frontonikami - wjeżdżamy na paradny dziedziniec, którego dojazd prowadzi aż pod okazałe wejście do dworu. Ta okazałość może świadczyć z jednej strony o nieco prowincjonalnych gustach wojewody Radzimińskiego lub też zmianie koncepcji w czasie budowy dworu. Dziedziniec zamknięty jest od zachodu dworem, od północy i południa budynkami oficyny i spichrza, od wschodu bramą wjazdową, otoczony murem oporowym i balustradą z około 1925 r. Dwór, oficyna i spichlerz zabudowane są na skarpach wzniesienia. Wskutek różnicy poziomów od strony dziedzińca są jednokondygnacyjne, zaś od tyłu dwukondygnacyjne.

DWÓR
Pierwsze dwory murowane były najczęściej piętrowe i miały charakter obronny. W XVII wieku dwory straciły jednak swoje cechy obronne i przekształciły się w wygodne rezydencje mieszkalne, najczęściej parterowe i podpiwniczone. Tak też było z dworem w Srebrnej Górze.
Dwór jest jakby wynaturzony z klasycznych proporcji. Jego skromna parterowa bryła kontrastuje z ogromnym przyciężkim dachem i wysokim, a wąskim portykiem z czterema jońskimi kolumnami. Jest on zwrócony frontem na wschód. Na rzucie prostokąta, dziewięcioosiowy, z portykiem kolumnowym w fasadzie frontowej, z wydatnym trzyosiowym ryzalitem od tyłu (ryzalit - część budynku wysunięta ku przodowi na wysokości wszystkich kondygnacji). Naroża elewacji są boniowane (boniowanie - dekoracyjne opracowanie powierzchni muru poprzez ścięcie lub sprofilowanie krawędzi kamiennych ciosów i okładzin muru). Wchodząc do wnętrza pałacu napotykamy zachowane niektóre elementy wystroju, jak dekoracje malarskie i sztukatorskie ścian i sufitów, kominki oraz stolarkę. Dekoracje malarskie zostały poważnie zniszczone w okresie powojennym, dziś zostały odrestaurowane, a w supraporiach (malowidłach lub płaskorzeźbach) nad drzwiami są widoczne sceny mitologiczne. Nie zachowały się niestety w tzw. „salonie zielonym” malowidła iluzjonistyczne, przedstawiające pejzaż leśny. Natomiast w dawnej jadalni biały stiukowy kominek, duże lustra w płycinach i bogata sztukateria w formie liści ostu, girland kwiatowych i piękna rozeta parasolowa na suficie, współgrają z marmoryzowanymi (malarska imitacja marmuru) na szaro ścianami. W dawnym buduarze wojewodziny Marianny na uwagę zasługuje bogata dekoracja stiukowa nad kominkiem, przedstawiająca scenę mitologiczną w otoczeniu liści ostu.

OFICYNA I SPICHLERZ
Zbudowane zostały, jak się przypuszcza, w roku 1799, a niektórzy sugerują, iż nawet po roku 1800. Parterowe, podpiwniczone, od strony tylnej piwnice tworzą niskie przyziemia. Na rzucie prostokątów, odznaczaja się harmonijnymi, klasycystycznymi proporcjami. Fasady analogiczne z portykami o czterech kolumnach toskańskich i ze współczesną klatką schodową. Narożniki elewacji boniowane. Dachy naczółkowe, kryte dachówką.

PARK PAŁACOWY
Warto słów kilka poświęcić  temu przyległemu do zespołu pałacowego, obszarowi gruntów o powierzchni 16,60 ha. Stanisław Mieczkowski, który nabył w 1927 r. Srebrną Górę, wkładał olbrzymi wysiłek finansowy, aby doprowadzić zniszczony park do należytego stanu. Do istniejącego, chociaż zdewastowanego wtedy parku dokłada kolejną jego część, wydzielając ją z łąk i torfowisk. Zakłada stawy rybne, szkółki i sad, przez co obok funkcji krajobrazowych park pełni również funkcje użytkowe.
Park i przyległy zespół dworski zostały poważnie zniszczone przez lata okupacji. Swoją cegiełkę po wojnie dołożyli też mieszkańcy Srebrnej Góry. Wycięto sporą ilość drzew, szczególnie tych starych, których brak jest wciąż odczuwalny. Podczas prac konserwatorskich park został w całości ogrodzony, uporządkowano układ przestrzenny, łącznie z drogami i alejkami. Zainstalowano oświetlenie elektryczne, przeprowadzono meliorację, uporządkowano groble i przepusty wodne oraz oczyszczono stawy. Stan dzisiejszy to zespół pałacowy wraz z parkiem i pięcioma stawami.
(Przedruk w tej części za Ryszardem Grabowskim - opracowanie z roku 1999).

EPILOG
W roku 2008 przybywa do Polski z dalekiego Londynu Roman Dąbski-Nerlich: syn pułkownika  Pawła Nerlich - Dąbskiego, ożenionego swego czasu z Heleną Mieczkowską, jedną z córek inż. Stanisława Mieczkowskiego, właściciela Srebrnej Góry z okresu międzywojennego. Rozpoczyna batalię o odzyskanie dawnego mienia swojej rodziny, pałacyku wraz z przylegającymi doń budynkami.

 

Komentarze   

 
0 #3 Mercedes 2018-05-14 06:05
Many of us may have business interests while buying
or utilizing electric motorcycles however, for children,
electrical bikes are nothing below a high-end. The principle of electric bike has actually been helped make
specifically for little ones. The conventional age for little ones to use the gas/electric
scooters is actually 8 years. Nonetheless,
the grow older may differ baseding on the little one's weight as well
as maturation level.

Stop by my web page; Click This Link: https://www.flicks.com.au/member/glassscooter/
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#2 Guest 2017-08-10 13:08
Ten komentarz został usunięty przez Administratora
 
 
#1 Guest 2017-05-11 19:15
Ten komentarz został usunięty przez Administratora
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Aquapark uzaleznienia pakos224px

 

 

Wielkopolskapowiat_wagrowiecki_herbMiasto_WagrowiecGmina_Wagrowiec1_skoki2_golancz3_damaslawek4_miescisko5_wapno
interiaangoragazeta prawnagazety lokalnegłos wielkopolskiitv wągrowiecjamajkakreisbotemotel-azylpietrakradio merkurysdpspltok fmwielspinwillisch_logo
aquapark_wagrowiecnielbaSTART-logo bgzPalucki Bank Spoldzielczy

Na naszej stronie internetowej stosujemy pliki cookies.

Korzystając z naszego serwisu internetowego bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies. Czytaj więcej…

Zrozumiałem